Enciklopedija sisara

16 Jan, 2014

Bettongia Gray, 1837 - betonzi

Diprotodontia — Autor sisari @ 16:56

Betonzi su vrste roda Bettongia, ponekad nazivani pacov-kenguri. Postoji četiri vrsta:

  • Bettongia gaimardi
  • Bettongia lesueur
  • Bettongia penicillata
  • Bettongia tropica

Bettongia lesueur (Quoy & Gaimard, 1824)

Budi je poznat kao betong kopač, tungu i kratkonosi pacov-kengur. Njegova populacija je primer efekta introdukovanih životinja na australijsku faunu i ekosisteme. Nekada najčešći makropodni sisar po celom kontinentu, budi sada naseljava samo susedna ostrva, novo introdukovana populacija na kopnu naseljava Zaliv Ajkula.  

Bilo je tri podvrsta, sada samo dve: B. l. graii, izumrla kopnena podvrsta; B. l. nova, neopisana podvrsta na ostrvima Berou i Brodi; B. l. lesueur.

Ime im potiče iz niungar jezika - burdi.

Mali torbar, nalik pacovu, zaobljenih ušiju i jedva dlakavog, debelog repa, šiljate njuške, dužim zadnjim nogama i dužim zadnjim stopalima. Gornji deo tela im je žuto-siv, a donji svetlo sive boje. Ima prepoznatljiv beli vrh repa. Rep je prihvatljiv i služi za nosenje materijala za gnezdo. Veličine je zeca, prosečne težine oko 1,5 kg. Dužina tela, bez repa, meri oko 40 cm. Morfološke razlike postoje između podvrsta i po ostrvima.

U dobrim uslovima, pare se tokom cele godine, poliginim sistemom. Rađa se jedno mladunče po leglu. Ženke se pare dan nakon rađanja, ali odlažu razvoj ploda sve dok se prethodno mladunče ne osamostali. Ovo je primer fakultativne embrionalne dijapauze. U zatočeništvu, ženke mogu roditi tri mladunca godišnje.

Nekada su naseljavali suptropska i tropska staništa, od otvorenih eukaliptusovih i akacijinih šuma do suvih bodljikavih livada. Danas, na ostrvima, preferiraju otvorena bodljikava Triodia staništa i peščane dine. Hrane se semenjem, plodovima, cvetovima, krtolama, korenjem, sukilentnim lišćem, travom, gljivama, termitima, itd. Takođe zalaze u povrtnjake.  U divljini žive barem tri godine.

Nakon kolonizacije Australije, najveći predatori su bili crvene lisice i mačke. Prirodni neprijatelji su im orlovi, na Berou ostrvu jedna vrsta guštera.

B. lesueur je veoma glasno biće. Sklanjaju se u podzemnim jazbinama, a jedini su makropodi koji to čine. Jazbine variraju od jednostavnih tunela do kompleksnih mreža sa više ulaza. Ovi tuneli udomljavaju 20-40 betonga. Betonzi menjaju povremeno svoje mesto za spavanje unutar tunela. Tokom dana u prostorijama se formiraju grupe od jednog mužjaka i više ženki. U potragu za hranom idu samostalno, ne u grupi.  

Kreću se uglavno zadnjim nogama, skakanjem. Prednje im služe za podupiranje pri mirovanju. Mirisom lociraju hranu, koju iskopavaju kandžama prednjih nogu.  Mogu se i pesti na niže žbunje u potrazi za hranom.

Skoro ugrožena vrsta.

Burrowing bettongBurrowing bettong (<i>ssp. nova</i>) hoppingBurrowing bettong (<i>ssp. nova</i>) hoppingBurrowing bettongBurrowing bettong holding food in front pawsBurrowing bettong held by researcher

Bettongia gaimardi (Desmarest, 1822)

Istočni betong, poznat i kao južni ili tasmanijski betong,  nalazi se u istočnom delu Tasmanije.

Dve ranije priznate vrste, Bettongia cuniculus (tasmanijski betong) i Bettongia gaimardi (istočni betong), sada se klasifikuju kao jedna vrsta sa dve podvrste (Wakefield 1967):

  • B. g. gaimardi, kopnena podvrsta (izumrla)
  • B. g. cuniculus, tasmanijska podvrsta

Nakon introdukcije crvene lisice i zečeva u Australiju, kopnena vrsta je izumrla oko  1920. godine. U 2012, mala populacija tasmanijske podvrte reintrodukovana je na kopno u Kanberi.

Istočni betong je noćna životinja. Tokom dana spava u gnezdu načinjenom od trave i lišća. Glavna komponenta njegove ishrane su podzemne gljive, slične tartufima, ali iskopavaju i korenje i krtole. Hrane se i insektima. Putuju i do 1,5 km od gnezda do hranilišta, što je značajna udaljenost za biće čija telesna masa retko prelazi 2 kg.

Stanište ovog betonga su otvorena šume nadmorskih visina od nivoa mora do 1000 m.  Obično se gnezde u suvim otvorenim šumama eukaliptusa i travnatim šumama. Materijal za gnezdo donose savitljivim repom.

Kao i drugi betonzi, istočni betong je kontinuirani odgajivač sa gestacionim periodom od tri nedelje. Produkuju mlade tokom cele godine.

Tasmanian bettong female with joey, side profileTasmanian bettong female with joeyTasmanian bettong hopping

Bettongia penicillata Gray, 1837

Voili, poznat i kao kitnjorepi betong, izuzetno je redak sitni torbar. Vrsta je imala dve podvrste: B. p. ogilbyi i izumrla B. p. penicillata.

Ime potiče iz niungar jezika - walyu.

Težin je između 1,1 i 1,6 kg. Telo meri 30 do 35 cm, a rep oko 37 cm. Krzno mu je žućkasto braon boje, a vrh repa tamno braon boje. Vitkije je građe i većih ušiju od srodnog betonga kopača.

Kritično je ugrožena vrsta. Nekada su naseljavali više od 60% kopna, a sada manje od 1%. Nekada ih je bilo na jugozapadu Istočne Australije, većem delu Južne Australije, severozapadni kraj Viktorije i centralnu poziciju u Novom Južnom Velsu. Tokom 1992 zabeležene su četiri male populacije u Zapadnoj Australiji. U južnoj Australiji dosta populacija osnovano je putem reintrodukcije. Danas, vrsta živi uglavnom u otvorenim sklerofilnim šumama i eukaliptusovim šumama malea.

Striktno su noćni i nisu gregarni. U povoljnim uslovima razmnožavaju se tokom cele godine. Ženke se mogu pariti sa šest meseci i rađaju na svaka 3,5 meseca. U divljini žive do 6 godina.

Imaju neobičnu ishranu za sisare. Iako se hrane i insektima, semenjem, krtolama i smolom hakea biljke, najveći deo hranljivih materija dobijaju od podzmnih gljiva. Ove gljive se vare indirektno. U delu stomaka, baktrije konzumiraju ove gljive i produkuju hranljive materije koje se vare u sotatku crevnog sistema.

narandžasto-ranija distribucija, crveno - sadašnja distribucija

Brush-tailed bettong, subspecies <i>Bettongia penicillata penicillata</i>Juvenile brush-tailed bettong with femaleConservationist taking measurements of brush-tailed bettong for research purposes

Bettongia tropica Wakefield, 1967

Severni betong je ograničen na neke oblasti sa miksom otvorenih eukaliptusovih šuma i šuma Allocasuarina koje okružuju prašum na krajnjem severoistoku Kvinslenda.

Solitarne životinje. Hrane se ektomikoriznim gljivama koje iskopavaju iz dna drveća. Osim toga hrane se i korenjem trave, krtolama, oštricama, ljiljnima i lekovitim biljem.  

Ugrožene su životinje. Naseljavaju samo tri oblasti u okviru od 80 milja.

Adult northern bettongNorthern bettong walking

 


Komentari


Dodaj komentar

Dodaj komentar





Komentar će biti proveren pre nego što se objavi.

Zapamti me

Powered by blog.rs